• امروز : یکشنبه - ۲ اردیبهشت - ۱۴۰۳
  • برابر با : Sunday - 21 April - 2024
کل اخبار 6239اخبار امروز 0

صدای حوزه امروز

مَدرس‌های بی‌استاد؛ مدرسه‌ یا خوابگاه؟ شهیدانه خوی؛ نمونه ای از گروه های کوچک مردمی در عرصه جهاد فرهنگی روایت نگاری از یک نماز بهاری آقای سروش محلاتی! تحریک گسل قم ـ نجف؛ به چه قیمت و هدفی؟! دیدگاه آیت الله فاضل نسبت به ماجرای درمانگاه قم و طلبه ای که فیلم خرید ماشینش منتشر شد و ماجرای چای دبش! اگر فهم درستی از گزاره های دینی ندارید، لااقل ساکت بمانید! گفتگو با امام جماعت مسجد ۲۴ ساعته دهکده المپیک تهران / بهترین منصب در کره زمین امامت مسجد است! پاسخ معاون تبلیغ حوزه به دغدغه های مبلغان فضای مجازی؛ لزوم افزایش حمایت از مبلغین و خروج از پراکنده کاری ها دهمین جشنواره هنر آسمانی حوزه علمیه با محوریت تبلیغ نوین، هوش مصنوعی! پیام تقدیر و تشکر انجمن اساتید انقلابی سطوح عالی حوزه علمیه قم انتخابات چقدر ارتباط به اسلام و امام زمان (عج) دارد؟! امام محله‌ای که مسجد محوری در امور را به معنای واقعی دنبال می‌کند/ تشکیل گروههای سرود ویژه نوجوانان در مسیر جریان سازی جنس محتوای نامه های پیامبر(ص) به سران کشورها: تبلیغ با چاشنی عزت و تهدید! لزوم جدیت در مقابله مدبرانه با پدیده کشف حجاب

5
پای درس تفسیر «المیزان»؛

کدام خبرها مورد اطمینان هستند؟

  • کد خبر : 31478
  • 26 آبان 1400 - 16:50
کدام خبرها مورد اطمینان هستند؟
اگر خبر متواتر نبود و همراه با قرینه‌‏هایى قطعى نیز نبود و در نتیجه بعد از شنیدن خبر یقین به صحت آن حاصل نشد و به اصطلاح علمى خبر واحد بود، چه زمانی چنین خبرى در نظر عقلا معتبر است؟

به گزارش صدای حوزه، تفسیر المیزان، به عنوان ارزنده‌ترین تألیف علامه طباطبایی در ۲۰ جلد به زبان عربى نگاشته شد. این تفسیر یکى از منابع اصیل فرهنگ و معارف اسلامى در قرن اخیر به شمار می‌‏رود و در واقع موسوعه‌‏اى است جامع، مشتمل بر مباحث عمیق قرآنى، حدیثى، فلسفى، عرفانى، ادبى، اخلاقى، تاریخى، اجتماعى و غیره که با طرحى بی‌‏سابقه و شیوه‌‏اى محققانه به رشته تحریر درآمده است. این تفسیر ارزنده از نظر صورى و معنوى، رعایت موازین صحیح قرآنى، تفکیک مباحث تفسیرى و روائى و علمى از یکدیگر، نقد و بررسى و تحلیل آرای برخى از مفسران و دیگر موارد مشابه، آنچنان بدیع است که می‌توان گفت، در طول تاریخ تفسیر قرآن، کتابى با این دقت و ظرافت و جامعیت تألیف نشده است.

علامه طباطبایى، پس از نقد و بررسى تمام روش‌‏هاى تفسیرى در مقام استنتاج بر این باور است که که تمامى این روش‏‌ها از نقیص‌ه‏اى بزرگ رنج می‌برند و آن عبارتست از تحمیل نتایج بحث‏‌هاى علمى یا فلسفى از خارج بر مدلول آیات که در این صورت، تفسیر به تطبیق تغییر یافته و تطبیق، تفسیر نام گرفته است و بسیارى از حقایق قرآن مجاز جلوه داده شده و شمارى از آیات تأویل شده است.

همان طور که اشاره شد، ویژگی اجتماعی بودن تفسیر المیزان جزء تفکیک‌ناپذیر مباحث علامه است به گونه‌ای که جزو اولین گروه تفاسیر اجتماعی شیعه محسوب می‌شود. مفسر در روش تفسیر اجتماعی که شاخه‌ای از تفسیر اجتهادی با گرایش اجتماعی محسوب می‌شود، تلاش می‌کند بین نظریه قرآن در زمینه مسائل اجتماعی، با هدف اجتماعی، هماهنگی برقرار کند و در جنبه‌های مختلف اجتماعی از مسائل اعتقادی گرفته تا مسائل اقتصادی، سیاسی، اخلاقی و حقوقی، به ارائه نظریه و تئوری می‌پردازد و مشکلات را پیش‎بینی می‌کند و به شبهات مختلف پاسخ می‌دهد.

به عنوان نمونه ایشان ذیل آیه۶ حجرات به نقش خبر در زندگی اجتماعی انسان و مراقبت و تقوا درباره توجه به هر خبری در جامعه اشاره می‌کنند. در این آیه می‌خوانیم «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصیبُوا قَوْماً بِجَهالَهٍ فَتُصْبِحُوا عَلى‏ ما فَعَلْتُمْ نادِمین‏» اى کسانى که ایمان آورده‏‌اید، اگر فاسقى برایتان خبرى آورد، نیک; وارسى کنید، مبادا به نادانى گروهى را آسیب برسانید و [بعد،] از آنچه کرده‏‌اید پشیمان شوید.»

علامه در توضیح این آیه می‌نویسد: کلمه “فاسق” به طورى که گفته‌‏اند به معناى کسى است که از طاعت خارج و به معصیت گرایش کند و کلمه” نبأ” به معناى خبر مهم و عظیم‌الشأن است. معناى آیه چنین است: اى کسانى که ایمان آورده‏‌اید، اگر فاسقى نزد شما خبرى مهم آورد، خبرش را تحقیق و پیرامون آن بحث و فحص کنید، تا به حقیقت آن واقف شوید، تا مبادا بدون جهت و به نادانى بر سر قومى بتازید و بعداً از رفتارى که با آنان کرده‌اید پشیمان شوید. خداى سبحان در این آیه اصل عمل به خیر را که اصلى است عقلایى امضاء کرده، چون اساس زندگى اجتماعى بشر به همین است که وقتى خبرى را می‌شنوند به آن عمل کنند، چیزى که است در خصوص خبر اشخاص فاسق دستور فرموده تحقیق کنید و این در حقیقت نهى از عمل به خبر فاسق است و حقیقت این نهى این است که می‌‏خواهد از بى‌اعتبارى و عدم حجیت خبر فاسق پرده بردارد و این هم خودش نوعى امضاء است؛ چون عقلا هم رفتارشان همین است که خبر اشخاص بی‌‏بند و بار را حجت نمی‌دانند و به خبر کسى عمل می‌کنند که به وى وثوق داشته باشند.

نقش خبر در زندگى اجتماعى انسان و اقسام خبر

توضیح اینکه: حیات آدمى حیاتى است علمى و انسان سلوک طریق زندگی‌‏اش را بر این اساس بنا نهاده که آنچه به چشم خود می‌‏بیند، به همان عمل کند، حال چه خیر باشد و نافع و چه شر باشد و مضر. چون مایحتاج زندگی‌اش و آنچه مربوط و متعلق به زندگى او است منحصر در دیدنی‌‌ها و شنیدنی‌هاى خودش نیست بلکه بیشتر آنها از حیطه دید و علم او غایب است، ناگزیر می‌‏شود که بقیۀ حوائج خود را که گفتیم از حیطه علم او غایب است، از راه علم دیگران تکمیل و تتمیم کند، علمى که دیگران با مشاهده و یا با گوش خود به دست آورده‏‌اند و این همان خبر است.

پس اعتماد به خبر به این معنا است که عملاً ترتیب اثر به آن بدهیم و با مضمون آن تا حدى معامله علمى بکنیم که گویا خود از راه مشاهده به دست آورده‏‌ایم و این همان طورى که گفتیم لازمه زندگى اجتماعى انسان است و احتیاج ابتدایى او است و بناى عقلا و مدار عملکرد آنان بر قبول خبر دیگران است. حال اگر خبرى که به ما می‌‏دهند متواتر باشد، یعنى از بسیارى آورندگان آن براى انسان یقین‌آور باشد و یا اگر به این حد از کثرت نیست، حداقل همراه با قرینه‌‏هایى قطعى باشد که انسان نسبت به صدق مضمون آن یقین پیدا کند، چنین خبرى حجت‏ و معتبر است.

و اما اگر خبر متواتر نبود و همراه با قرینه‌‏هایى قطعى نیز نبود و در نتیجه بعد از شنیدن خبر یقین به صحت آن حاصل نشد و به اصطلاح علمى خبر واحد بود، چنین خبرى در نظر عقلا وقتى معتبر است که اگر براى انسان یقین نمى‌‏آورد، حداقل وثوق و اطمینانى بیاورد، حال یا به حسب نوعش خبرى وثوق‏‌آور باشد، (مانند خبرى که متخصص یک فن به ما مى‌‏دهد) و یا به حسب شخصش وثوق‏‌آور باشد، (مثل اینکه شخص آورنده خبر مورد وثوق ما باشد)، عقلا بنا دارند که بر این خبر نیز ترتیب اثر دهند و سرّش هم این است که عقلا یا به علم عمل می‌کنند و یا به چیزى که اگر علم حقیقى نیست علم عادى هست، و آن عبارت است از مظنه و اطمینان.

حال که این مقدمه روشن شد، می‌‏گوییم: اینکه در آیه شریفه دستور به تحقیق و بررسى خبر فاسق را تعلیل فرموده به اینکه‏ “أَنْ تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَهٍ …”می‌‏فهماند که آنچه به آن امر فرموده، رفع جهالت است و اینکه انسان اگر خواست به گفته فاسق ترتیب اثر دهد و به آن عمل کند، باید نسبت به مضمون خبر او علم حاصل کند، پس در آیه شریفه همان چیزى اثبات شده که عقلا آن را ثابت می‌‏دانند و همان عملى نفى شده که عقلا هم آن را نفى می‌‏کنند و این همان امضاء است، نه تأسیس حکمى جدید.

لینک کوتاه : https://v-o-h.ir/?p=31478
  • منبع : تسنیم

مطالب مرتبط

10آذر
نامه دوستانه علامه طباطبایی به آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای
نامه دوستانه علامه طباطبایی به آیت‌الله سیدجواد خامنه‌ای:

نامه دوستانه علامه طباطبایی به آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای

01آذر
رصد دو میلیون صفحه مطلب علیه آیت الله مصباح در روزنامه های اصلاح طلب!
در آستانه اولین سالگرد ارتحال علامه محمدتقی مصباح یزدی؛

رصد دو میلیون صفحه مطلب علیه آیت الله مصباح در روزنامه های اصلاح طلب!

25آبان
دلیل تالیف تفسیر المیزان/ در دنیای اسلام هیچ کتابی به اندازه المیزان تاثیرگذار نبوده است
گفتگو با حجت‌‌الاسلام احمد عابدی به مناسبت سالروز درگذشت علامه سید محمد حسین طباطبایی؛

دلیل تالیف تفسیر المیزان/ در دنیای اسلام هیچ کتابی به اندازه المیزان تاثیرگذار نبوده است

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.