به گزارش صدای حوزه، آیتاللهالعظمی سید محمدعلی علوی گرگانی، خرداد سال ۱۳۱۸ شمسی در نجف به دنیا آمد. پدر بزرگوارش آیت الله سید سجاد علوی از عالمان و فقهای منطقه گرگان بود و این مرجع تقلید ادبیات عرب را نزد پدرش فراگرفت.
وی در ۷ سالگی به همراه خانواده از نجف به ایران بازگشت و در ۱۶ سالگی عازم سفر عتبات و حج شد و در بازگشت از حج قصد ماندن در نجف را داشت؛ اما به توصیه آیتالله حکیم به قم بازگشت.
وی درسهای سطح را طی چهار سال نزد علمای بزرگی همچون آیات عظام مجاهدی تبریزی، سلطانی طباطبایی و ستوده اراکی فراگرفت و سپس به مدت سه سال در درس خارج فقه آیتالله بروجردی و هشت سال در درس خارج اصول فقه امام خمینی (ره) و ۱۵ سال در درس فقه آیت الله شیخ مرتضی حائری یزدی شرکت کرد.
آیتاللهالعظمی علوی گرگانی به مدت هفت سال در ایام تابستان به نجف میرفت و در درس عالمان حوزه علمیه نجف همچون آیت الله خویی و میرزا باقر زنجانی حاضر شده و علاوه بر آن آیات عظام گلپایگانی، عباسعلی شاهرودی و محمدعلی اراکی از دیگر استادان وی بودند.
وی تدریس علوم دینی را با کتابهای ادبیات عرب آغاز کرد، پس از آن کتابهای معالم، قوانین، شرح لمعه، رسائل، مکاسب، کفایه و شرح منظومه را تدریس کرد. وی در سال ۱۴۰۵ق بنا به تقاضای تعدادی از شاگردانش، تدریس درس خارج فقه و اصول فقه را نیز آغاز کرد.
آیتالله علوی گرگانی دارای تألیفاتی در زمینه فقه، اصول فقه، حدیث و رجال است. تألیفات وی توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی گردآوری و در یک لوح فشرده منتشر شده است که برخی از این آثار عبارت است از توضیح المسائل (به زبانهای فارسی و اردو)، منهج الصالحین (رساله توضیح المسائل عربی)، أجوبه المسائل یا پاسخ به جدیدترین استفتاءات، منهج الناسکین (مناسک حج عربی)، المناظر الناضره فی أحکام العتره الطاهره(فقه اجتهادی)، نورالهدی (تعلیقه بر عروه الوثقی)، گلچینی از انوار اخلاقی برگزیده درس اخلاقهای و ره توشه پارسیان (شرح وصیتهای پیامبر اسلام به ابوذر غفاری). همچنین نرمافزار مجموعه آثار آیتالله علوی گرگانی، در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی تهیه شده است.
آیت الله العظمی علوی گرگانی، پیش از انقلاب در راهپیمائیهای طلاب و فضلای حوزه علمیه قم همواره شرکت داشت و پس از پیروزی انقلاب هم، از سوی حضرت امام (ره) به عضویت «دادگاه عالی قم» درآمد و به بسیاری از پروندههای سخت و مشکل قضایی رسیدگی کرد. وی همچنین برای شرکت در جبهههای نبرد حق و دفاع مقدس، چند بار جلسه درس خود را تعطیل نمود و خود همراه با شاگردانش به جبههها شتافت.
این استاد سطوح عالی حوزه، پس از رحلت حضرت امام (ره)، بیشترین حمایتها را از نظام جمهوری اسلامی و رهبری حضرت آیت الله خامنهای به عمل آورده و در سخنرانیهای عمومی و دیدار اقشار مختلف و مسئولین، از مواضع حکیمانه رهبر معظم انقلاب حمایت نموده و همگان را به اطاعت از ایشان و تقویت معظمله، توصیه مینمود.
این مرجع تقلید اقدام به ساخت مسجد، حسینیه، درمانگاه و صندوق قرضالحسنه در نقاط مختلف ایران کرده است.
تعمیر بخشی از مسجد جامع گرگان، تأسیس و تعمیر چند مسجد در این شهر و مناطق اطراف آن، ساخت درمانگاه در روستاهای گرگان، ساخت حسینیه مهدیشهر سمنان و تأسیس صندوق قرض الحسنه هیئت فاطمیه تهران از آن جمله است.
