جزئیاتی از شورای عالی امنیت ملی (شعام) و ترکیب اعضاء و حق رأی

به گزارش صدای حوزه، این روزها در فضای مجازی، مطالب ضدونقیض و نادرستی درباره اعضای شورای عالی امنیت ملی و اینکه چه کسانی در این شورا حق رأی دارند، منتشر می‌شود. برخی افراد ناآگاه و بعضاً رسانه های مغرض، فهرست‌های ناقصی ارائه می‌دهند، بعضی این شورا را در واقع همان ترکیب دولت می دانند، برخی نمایندگان رهبری را فراموش می‌کنند و گاهی هم مصوبات این شورا را بدون نیاز به تأیید رهبری معرفی می‌کنند.

با توجه به اینکه شورای عالی امنیت ملی، بالاترین نهاد تصمیم‌گیری در مسائل امنیتی، دفاعی و سیاست خارجی کشور است، دانستن ترکیب دقیق و نحوه رأی‌گیری آن برای عموم مردم  به ویژه فعالان رسانه‌ای و سیاسی ضروری است.

 بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی و رویه های اجرایی، ترکیب واقعی و حق رأی اعضای شعام را یک بار برای همیشه مرور کنیم:

رئیس‌جمهور (رئیس شورا)، رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیس قوه قضائیه (منتخب رهبری)، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (منتخب رهبری)، رئیس سازمان برنامه و بودجه، وزیر امور خارجه (انتخاب وزیر با مشورت رهبری طبق رویه اجرایی)، وزیر کشور (وزیر عمدتا نظامی و امنیتی با مشورت رهبری)، وزیر اطلاعات (انتخاب وزیر با مشورت رهبری طبق رویه اجرایی)، نماینده اول مقام معظم رهبری، نماینده دوم مقام معظم رهبری.

این ده نفر در تمامی جلسات و تمام موضوعات حق رأی دارند.

 وزیر مربوطه در موضوع جلسه مثلاً وزیر اقتصاد در پرونده‌های اقتصادی مورد بررسی شعام

دبیر شورا: دبیر شعام ذاتاً حق رأی ندارد. ولی در رویه اجرایی، همان فرد توسط رهبری به عنوان یکی از دو نماینده رهبری نیز منصوب می‌شود؛ در این صورت حق رأی خود را از جایگاه نمایندگی رهبری کسب می‌کند، نه از جایگاه دبیری.

این افراد جزو اعضای شورا محسوب نمی‌شوند و فقط برای ارائه گزارش یا مشورت به حسب مورد دعوت می‌گردند؛ بنابراین با وجود دعوت به شورا، حق رأی ندارند.

بر اساس بند آخر اصل ۱۷۶ قانون اساسی «مصوبات شورای عالی امنیت ملی پس از تأیید مقام رهبری قابل اجراست.»

 بنابراین هر تصمیمی در شورا گرفته شود حتی اگر با اکثریت قاطع آرا باشد، بدون امضای رهبر، هیچ الزام حقوقی و قابلیت ابلاغ و اجرا نخواهد داشت.

در رویه اجرایی تصمیمات شعام بعد از رای گیری و تصویب نهایی تا یازده روز باید منتظر تصویب، وتو یا اصلاح رهبری بماند.